به گزارش خبرنگار سیاسی سراج24، پس از انتقادهای فراوان نسبت به ابعاد دامنه دار بیانیه لوزان و فروکش کردن موج جشن سازی و معرفی کردن قهرمان دیپلماسی، دولت گویا متوجه ابهامات حقوقی توافق سوییس شده است تا انجا که امروز قرار است در نهاد ریاست جمهوری جلسه ای برای بررسی ابعاد حقوقی بیانیه لوزان برگزار شود.
به نظر می رسد، در روزهای گذشته و پس از بیانات رهبر معظم انقلاب درباره بیانیه لوزان و داشتن «دغدغه جدی» پیرامون مسائل و مذاکرات هسته ای، تب نگاه انتخاباتی به مسئله مذاکرات فروکش کرده است و تیم مذاکره کننده متوجه کاستی های بیانیه لوزان شده است.
اساتید و کارشناسان بسیاری در رابطه با الزام آور بودن توافق سوییس بحث کرده اند. مهدی محمدی یکی از کارشناسان هسته ای درباره الزام آور بودن این بیانیه نوشته است:« من آقای ظریف و تیم ایشان را دعوت به پاسخ به یک سوال ساده میکنم: آیا میتوانید حین مذاکره درباره جزئیات تا ژوئن، مفاد آنچه را که در بیانیه مشترک لوزان آمده یا در بیانیه توجیهی خودتان نوشتهاید، پس بگیرید یا تغییر بدهید؟ به عنوان مثال، آیا در مذاکره درباره جزئیات، مثلا ممکن است حدود 5000 ماشین سانتریفیوژ ایران بدل به 10 هزار ماشین شود؟ اگر نمیتوانید یعنی بیانیه لوزان یک متن الزامآور بوده و این تعهدات تثبیت شده است.»
الزام اور بودن بیانیه لوزان نکته است که در بیشتر تحلیل ها به آن اشاره می شود. دست خالی موافقان بیانیه لوزان در مقابل استدلال های اساتید دانشگاه و کارشناسان هسته ای کار را به جایی رساند که دولت خود وارد صحنه شود و در نشستی حقوقی ابعاد بیانیه لوزن را بررسی کند.
سعید زیباکلام عضو هیئت علمی دانشگاه تهران نیز در این باره معتقد است؛ اساسا ما با یک بیانیه مواجه نیستیم در واقع بیانیه ای در کار نیست و ما با یک پیمان و معاهده روبرو هستیم و اگر کسی هم تردید دارد می تواند آنچه را که به آن بیانیه می گویند را در مقابل خود بگذارد تا آن را بررسی کنیم. با یک پیمان الزام آور مواجه هستیم زیباکلام افزود: در این معاهده که بعد از مذاکرات لوزان منتشر شد وقتی به بحث غنی سازی می رسیم تاکید شده است که ایران با اقداماتی در رابطه با غنی سازی موافقت کرده است. در رابطه با بحث فردو و نطنز نیز نوشته شده که ایران اقداماتی را انجام می دهد و برای این کار موافقت کرده است. آیا ما نمی دانیم بیانیه چگونه نوشته می شود. آیا در بیانیه چنین مسائلی مطرح می شود. وی تصریح کرد: به نظر می رسد اتفاقات خاصی در حال رخ دادن است و باز هم می گوییم که ما با یک پیمان الزام آور مواجه هستیم نه یک بیانیه!
از نزدیک به یکسال و نیم گذشته حسن روحانی از اساتید دانشگاه دعوت کرد که از توافق ژنو دفاع کنند. 15ماه می گذرد اما جز دوسه نفر که البته وجهه سیاسی شان بر وجهه علمی شان می چربد و اساسا با اصل انرژی هسته ای مخالفند، با این توافق و توافق ژنو موافقت کرده اند.
صادق زیباکلام یکی از آنهاست. وی اخیرا با انتقاد از مردم و در دفاعی جانانه از بیانیه لوزان درنامه ای سرگشاده نوشته است: ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻝ ﺗﺄﺳﻒ ﻣﺮﺩﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﯾﮏ ﺑﺎﺯﯼ ﻓﻮﺗﺒﺎﻝ ﺁﻥﮔﻮﻧﻪ ﺷﺎﺩﻣﺎﻧﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ، ﺑﺮﺍﯼ ﺍﯾﻦ ﭘﯿﺮﻭﺯﯼ ﻭ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﻫﯿﭻ ﻭﺍﮐﻨﺸﯽ ﻧﺸﺎﻥ ﻧﺪﺍﺩﻧﺪ. ﺍﯾﻦ ﺑﯽﺗﻔﺎﻭﺗﯽ ﯾﻘﯿﻨﺎً ﺑﻪﻭﺍﺳﻄﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﻋﺪﻡ ﺁﮔﺎﻫﯽ ﺍﺯ ﺍﺑﻌﺎﺩ ﻫﺰﯾﻨﻪﻫﺎﯼ ﻫﺴﺘﻪﺍﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﮐﺸﻮﺭ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ.
وی پیشتر در برنامه اصلاح طلبان در دانشگاه تهران گفته بود: «اصلا ما چه نیازی به هسته ای داریم». اشاره ای که خاطره شاه قاجار و نفت را به ذهن متبادر می کند.
همچنین شیرزاد از عناصر اصلاح طلب مجلس ششم که اخبار و اطلاعات هسته ای ایران را از تریبون مجلس در اختیار رژیم صهیونیستی قرار داد نیز از حامیان بیانیه لوزان است. او با همین استدلال شاه قاجار در نشست اصلاح طلبان افراطی در دانشگاه تهران می گوید: از چاه هستهای آبی درنمیآید مگر برای بعضیها نانی درآید. اما دریغ از یک لیوان آب. ما در زمینه هستهای نه منابع اولیه داریم و نه احاطهای به فنآوری هستهای.
این اظهارات همان زمان موجب شد تا فریدون عباسی رییس سابق سازمان انرژی اتمی در واکنش به ای بی سوادی ها بگوید: اگر میخواهیم کشتیرانی، بانکها، قطار و متروی ما درست کار کند و حتی مباحث آب و هوایی و معادن کشور را شناسایی کنیم ناگزیر هستیم که از ماهواره استفاده کنیم، حالا اگر بخواهیم ماهواره پرتاب کنیم پرتابگر آن را در اختیار ما قرار نمیدهند و اگر ما به دنبال پرتابگر ماهواره برویم ما را متهم میکنند که میخواهیم به کشورهای دیگر حمله کنیم. این را رسانهها باید واضح برای مردم بیان کنند که اینها دارند با استقلال و رشد ما مخالفت میکنند نه فناوری هستهای.
اما بیانیه لوزان که گویا بیشتر بر اساس نظریه سازی های موافقانی چون زیباکلام و شیرزاد نوشته شده است تعهدات بسیار عمیقی برای ایران ایجاد کرده است.
از دست دادن قلب راکتور اراک، کاهش شدید تعداد سانتریفیوژها، بی اثر گذاشتن تاسیسات فردو و برداشتن زیر ساخت ها تعهداتی است که گویا بر اساس تئوری حامیان سیاسی- انتخاباتی مذاکرات هسته ای توافق شده است.
چرا که پیشتر شیرزاد که حالا به ستون نویس روزنامه های اصلاح طلب تبدیل شده گفته بود: رآکتور آب سنگین اراک بسیار مضر است و حادثه چرنوبیل از این دست رآکتورها را در خود داشت و حالا در طرف غربی در مذاکرات جمهوری اسلامی ایران میگوید که آب سنگین این نیروگاه را با آب سبک عوض کند و این برای ما نیز بهتر است.
به نظر می رسد رویکرد انتخاباتی که ظریف نیز در گفتگو با ضدانقلاب خارج نشین، هاله اسفندیاری به آن اشاره کرده بود، بسیار برای دولت اهمیت دارد و آن را به منافع ملی ترجیح می دهد.
